Ave Maria: cannabis als sacrament

Ik leerde blowen in de kerk. Dat lijkt onwaarschijnlijk, maar toch is het zo gegaan.

Tijdens mijn veldwerkonderzoek in een Nederlandse Santo Daime-kerk kwam ik voor het eerst in aanraking met spiritueel gebruik van cannabis. Naast ‘Daime’ (de in de kerk gangbare naam voor ayahuasca) beschouwen de aanhangers van deze religie ook de cannabisplant als sacrament. Ze associëren haar met de heilige Maria en noemen de plant zelfs ‘Santa Maria’. Portugees is immers de moedertaal in de van oorsprong Braziliaanse kerk.

Ik had al eens eerder geprobeerd wiet te roken, maar was daar niet bijzonder van onder de indruk. In deze context en in combinatie met de Daime was het anders: Santa Maria had een diepgaand effect op me.

Een ritueel in een ritueel

De ceremonie bouwt langzaam op: na het eerste kopje Daime begint het mantra-achtige zingen en dansen. Het ritme wordt aangegeven door de maracas (een Braziliaans schudinstrument). Door je met de muziek bezig te houden, blijf je continu aanwezig in het moment. Hierdoor gaat je bewustzijn stap voor stap steeds verder open.

Kort na het tweede kopje Daime wordt Santa Maria geserveerd. De leden van de kerk kweken en oogsten de plant zelf. Alle stappen in het proces, ook het rollen van de joints, gebeurt op rituele wijze: met grote verering en liefdevolle aandacht.

Het roken zelf is een ritueel op zich. De heilige Maria wordt uitgenodigd in de ceremonie door middel van een lied. Dan worden de joints aangestoken. Wie die de joint vasthoudt neemt drie hijsjes: bij de eerste concentreer je je op de zon, bij de tweede op de maan, de derde hijs is voor de sterren. Dan geef je de joint door. Terwijl hij rondgaat blijven de kerkgangers liederen over Maria zingen.

De eerste keer

Ik inhaler… en laat los. Een diepe zucht van ontspanning. Niet alleen van mij: die diepe zucht lijkt door de hele kerk te gaan. Ik besef me hoe bijzonder en heerlijk het is om adem te halen. In en uit: een wonder. Met elke ademhaling verschijnen er complete werelden voor mijn geestesoog.

Ik geef de joint door en begin weer te zingen. Alles is nu open en leeg. Geen gedachten. Alleen het ‘zijn’ zelf.

Dan breekt het plotseling door. Een trilling in mijn hoofd. De wereld begint te tollen. Kleuren. Ik stijg op naar een hogere dimensie. Ik wordt één grote, blije glimlach. Dit is waar we naar op zoek zijn! Elke keer weer, via ontelbare wegen: ze leiden allemaal naar hier. Ik voel me gelukzalig, in extase, alles is omhuld met een verbazingwekkende schoonheid. Mijn hart is niet meer leeg, maar vol.

Ik adem diep in. En ik adem nog dieper uit. Dit is waar ik naar op zoek was: het bestaat, het is echt. En beter nog: het is er altijd! Het is de bron en het doel van ons bestaan. Ik begrijp dat we in staat zijn dit elke keer opnieuw te ontdekken.

Heilig: hetzelfde als ‘heel’ worden?

Later heb ik Santa Maria in vele andere omgevingen ontmoet en ik weet dat ze met een grote verscheidenheid aan intenties wordt geconsumeerd. Misschien zijn niet al deze manieren ‘heilig’ te noemen. Maar ook dat is een kwestie van definitie. Zoekt de recreatieve roker niet stiekem ook naar de ultieme extase?

Op dit moment worden de medische en therapeutische kanten van de plant herontdekt en gepromoot. Uiteindelijk verwijzen zowel ‘heling’ als ‘heilig’ naar een proces van ‘heel worden’.

Kolkata, 2013, Gangasagar Fair Transit Camp

Een ‘sadhu’ of wijze die een chillum rookt in Kolkata, India

Heilig kruid

Cannabis wordt niet alleen in de Santo Daime kerk als sacrament beschouwd. Ganja is eveneens heilig voor de sadhus (wijze mannen) uit India, die bidden, mantra’s zingen en mediteren terwijl ze een chillum delen (of een kopje bhang drinken). Op vergelijkbare wijze gebruiken ook de Rastafari’s cannabis om dichter bij Jah (God) te komen.

De plant wordt ritueel gebruikt bij inheemse volken over de hele wereld, van Tibet tot Mexico. En ze hebben allemaal hetzelfde ontdekt: in de juiste set en setting kan het kruid je in buitengewone staten van bewustzijn brengen.

Hoe kun je Santa Maria integreren in je eigen spirituele beoefening?

  • Kweek je eigen kruiden (of vind een betrouwbare bron). Cannabis is een plant, een natuurlijk wezen. Alles wat je erin stopt (vruchtbare aarde, zonlicht, vrede en rust, muziek, gebed, intentie) zal er ook uitkomen. Natuurlijk speelt mee welke soort je kiest, maar de omstandigheden waarin je kweekt zijn net zo belangrijk.
  • Ontdek je favoriete manier van inname. Rook je het liefst in combinatie met tabak? Weet dan dat dit ook een krachtige plantmedicijn is en behandel het met respect. Houd je niet van roken? Er zijn ook andere opties, zoals verdampen of het kruid in voedsel, drank of olie verwerken.
  • Welke methode je ook kiest: maak er een rituele, bewuste handeling van.
  • Zorg voor een goede set en setting, of je nu alleen bent of samen. Besteed aandacht aan je omgeving: steek een kaarsje aan, ruim op, pluk bloemen of speel fijne muziek. Het zal je ervaring alleen maar ten goede komen.
  • Bereid je zowel lichamelijk als geestelijk voor op het consecreren van het sacrament.
  • Zet een intentie of spreek een gebed uit. Dit kun je bijvoorbeeld doen vóórdat je inhaleert of met elke hijs die je neemt. In de kerk raadden ze me aan om drie hijsjes per keer te nemen. Bij de eerste concentreer je je op de zon, dan op de maan en dan op de sterren. Persoonlijk heb ik een voorkeur ontwikkeld voor de boeddhistische drie-eenheid van ‘boeddha-dharma-sangha’. Je kan natuurlijk ook zelf iets bedenken. En het spreekt voor zich dat je je gebed aan de omstandigheden kunt aanpassen.
  • Santa Maria is een entiteit met wie je kunt communiceren en waarmee je zelfs één kunt worden. Haar tot je nemen wordt daarmee een heilige, bijna seksuele handeling.
  • Weet wanneer het juiste moment en wat de juiste dosering is. Dit is voor iedereen anders, en dit kun je leren door op een bewuste manier met de plant om te gaan.
  • Het gaat erom dat je een goede relatie opbouwt met de plant. Dat is geen afhankelijkheidsrelatie, maar een respectvolle relatie. Als je eerlijk blijft en naar je hart luistert, weet je wanneer het tijd is voor consecratie en ook wanneer het dat niet is.

 

Credits: 

Kopafbeelding: foto van Ubirajara Ferreira
Foto in de tekst van Biswarup Ganguly

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *